Yabancı personelle yapılan iş sözleşmesi, hem çalışma izni başvurusunun temel belgelerinden biridir hem de iş ilişkisinin sağlıklı yürümesinin güvencesidir. Sözleşmedeki küçük bir tutarsızlık, başvurunun gecikmesine veya reddine yol açabilir.
1. Pozisyonu açık ve gerçekçi tanımlayın
Unvan ve görev tanımı, yabancının diploma ve deneyimiyle uyumlu olmalıdır. Örneğin “usta” olarak tanımlanan bir pozisyonda ustalık belgesi veya deneyim kanıtı beklenir.
2. Ücreti kritere uygun belirleyin
Bakanlık kriterlerine göre ücret, pozisyona göre asgari ücretin belirli katlarından az olamaz:
- Uzmanlık ve ustalık gerektiren işler: en az 2 kat
- Mühendis ve mimarlar: en az 4 kat
- Diğer yöneticiler: en az 3 kat; üst düzey yöneticiler: en az 5 kat
- Diğer meslekler: asgari ücret düzeyinden az olmamak üzere
3. Sözleşme süresini izin süresiyle uyumlu planlayın
İlk çalışma izni en fazla 1 yıl verilir. Sözleşme süresinin ve yenileme koşullarının izin ve uzatma takvimiyle uyumlu olması, sonraki başvuruları kolaylaştırır. Bkz. Çalışma izni uzatma.
4. Çalışma saatleri ve vardiya düzenini yazın
Haftalık çalışma süresi, vardiya ve fazla çalışma esasları açıkça belirtilmelidir. Bu, hem uyum sürecinde yanlış anlamaları önler hem de denetimlerde kayıtların tutarlılığını sağlar.
5. Deneme süresini mevzuata uygun belirleyin
İş Kanunu’na göre deneme süresi en fazla 2 ay olarak kararlaştırılabilir; toplu iş sözleşmesiyle bu süre 4 aya kadar uzatılabilir.
6. Sözleşmeyi iki dilli hazırlamayı düşünün
Çalışanın anladığı bir dilde de metin bulunması, sözleşme şartlarının gerçekten anlaşılmasını sağlar. İki dilli sözleşmelerde hangi metnin esas alınacağını belirtmek faydalıdır.
7. Konaklama, ulaşım gibi yan hakları netleştirin
İşveren tarafından sağlanacak konaklama, yemek veya ulaşım gibi imkânlar varsa kapsamı ve koşulları yazılı olarak belirtilmelidir.
8. Gizlilik, iş güvenliği ve iç kurallara atıf yapın
İşyeri iç yönetmelikleri, iş sağlığı ve güvenliği kuralları ve gizlilik yükümlülükleri sözleşmede yer almalı; çalışanın bunlara ilişkin eğitim alacağı belirtilmelidir.
Sık sorulan sorular
İş sözleşmesi çalışma izni başvurusunda zorunlu mu?
Çalışma izni başvurusunda pozisyonu ve ücreti gösteren iş sözleşmesi temel belgeler arasında yer alır. Ayrıntılar: Gerekli belgeler.
Ücret döviz cinsinden belirlenebilir mi?
Ücretin belirlenme şekli iş hukuku kurallarına tabidir; ancak her durumda pozisyon için öngörülen ücret kriterinin karşılandığının gösterilebilmesi gerekir. Bu konuda uzman görüşü almanızı öneririz.
Sözleşmede değişiklik yapılırsa izin etkilenir mi?
Pozisyon veya ücret gibi esaslı değişiklikler, izin koşullarıyla uyumu etkileyebilir. Değişiklik öncesinde mevzuata uygunluğun değerlendirilmesi gerekir.
Sözleşmenizi çalışma izni kriterleriyle uyumlu hâle getirmek için bize ulaşın.
Kaynaklar: ÇSGB Değerlendirme Kriterleri (A-3 Ücret) · 6735 sayılı Kanun (md. 10) · 4857 sayılı İş Kanunu (md. 15). Bilgiler Ekim 2026 itibarıyla derlenmiştir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve Bakanlık kriterleri değişebilir; başvuru öncesinde güncel kuralları resmî kaynaklardan kontrol edin veya bizden destek alın.