Türkiye’de yabancı uyruklu bir çalışanı istihdam etmek için çalışma izni almak zorunludur. Ancak izin başvurusu yalnızca yabancının belgelerine bakılarak değerlendirilmez; işverenin de belirli kriterleri karşılaması gerekir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bu kriterleri “Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri” başlığıyla yayımlar ve zaman zaman günceller.
Bu yazıda, işverenlerin en çok merak ettiği üç ana kriteri — istihdam, mali yeterlilik ve ücret — ile 2026’da öne çıkan istisnaları özetledik.
1. İstihdam kriteri: “5 Türk çalışan” kuralı
Bilanço esasına göre defter tutan işyerlerinde temel kural şudur: çalışma izni talep edilen her yabancı için işyerinde en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi esastır. Örneğin 3 yabancı çalıştırmak isteyen bir işletmenin, aynı işyerinde en az 15 Türk çalışanı olması beklenir.
Bu kuralın önemli bir istisnası vardır: son yıla ait net satış hasılatı 50.000.000 TL ve üzeri olan işyerlerinde, 5 yabancıya kadar verilecek izinlerde istihdam kriteri uygulanmaz.
2. Mali yeterlilik kriteri
Bakanlık, yabancı çalıştıracak işyerinin ekonomik olarak yeterli olmasını da arar. Güncel eşikler şöyledir:
| İşyeri durumu | Aranan şart |
|---|---|
| Yeni kurulan işyeri | Ödenmiş sermayesi en az 500.000 TL |
| Faaliyetteki işyeri | Şunlardan biri: ödenmiş sermaye en az 500.000 TL veya net satış en az 8.000.000 TL veya ihracat en az 150.000 ABD doları |
| Adi ortaklık | Ortaklardan en az birinin yukarıdaki şartlardan birini sağlaması |
3. Ücret kriteri
Yabancı çalışana ödenecek ücret, yaptığı işin niteliğine göre asgari ücretin belirli katlarından az olamaz:
- Üst düzey yöneticiler ve pilotlar: asgari ücretin en az 5 katı
- Mühendisler ve mimarlar: asgari ücretin en az 4 katı
- Diğer yöneticiler: asgari ücretin en az 3 katı
- Uzmanlık ve ustalık gerektiren işler: asgari ücretin en az 2 katı
- Ev hizmetleri ve diğer meslekler: asgari ücret düzeyinden az olmamak üzere
Fabrika, tekstil ve otel işletmelerindeki pozisyonların büyük kısmı “diğer meslekler” grubunda değerlendirilir; ancak usta, teknik eleman veya uzman pozisyonlarında 2 kat kuralının doğru uygulanması önemlidir.
4. 2026’da öne çıkan genel istisna
03.08.2026 tarihinden itibaren uygulanan düzenlemeye göre, son 3 yıl içinde en az 1 yıl Türkiye’de yasal olarak bulunmuş yabancılar için, bir işyerinde 3 yabancıya kadar istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz. Bu kapsamda çalıştırılan yabancı sayısı, aynı işyerindeki Türk vatandaşı sayısını geçemez.
5. Kriterlerden muaf tutulan yabancılar
Bazı yabancılar için istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri hiç uygulanmaz. Bunlardan bazıları:
- Türk vatandaşının annesi, babası veya çocuğu olanlar
- Uzun dönem ikamet izni olanlar
- En az 3 yıldır Türk vatandaşıyla evli olanlar
- Türkiye’de en az 8 yıl çalışma, ikamet veya benzeri izinle bulunanlar
- Türk soylu yabancılar ve KKTC vatandaşları
Muafiyet, iznin mutlaka verileceği anlamına gelmez; durumun resmî belgelerle kanıtlanması gerekir.
İşverenler için pratik kontrol listesi
- İşyerinizdeki Türk çalışan sayısını ve son yıl net satışınızı kontrol edin.
- Sermaye, net satış veya ihracat eşiklerinden birini karşıladığınızı belgelendirin.
- Pozisyonun hangi ücret grubuna girdiğini netleştirin ve sözleşmeyi buna göre hazırlayın.
- Sektörünüze özel bir istisna olup olmadığını inceleyin.
- Başvuru adımlarını planlayın: Yabancı çalışma izni başvuru süreci.
Kriterler işletmeden işletmeye farklı sonuçlar doğurabilir. İşveren ihtiyaç analizi hizmetimizle işletmenizin durumunu birlikte değerlendirebilir, size uygun yol haritasını çıkarabiliriz.
Sık sorulan sorular
İşyerimde 5’ten az Türk çalışan var, yabancı çalıştırabilir miyim?
Genel kural her yabancı için 5 Türk çalışandır; ancak istisnalar vardır. Son yıl net satışı 50.000.000 TL ve üzeri olan işyerlerinde 5 yabancıya kadar istihdam kriteri aranmaz. Son 3 yılda en az 1 yıl Türkiye’de yasal olarak bulunmuş yabancılar için de, yabancı sayısı Türk çalışan sayısını geçmemek kaydıyla 3 yabancıya kadar istihdam ve mali kriterler uygulanmaz. Bazı sektörlerde ayrıca özel oranlar bulunur.
Yeni kurulan bir şirket yabancı personel çalıştırabilir mi?
Yeni kurulan işyerlerinde mali yeterlilik açısından ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması aranır. İstihdam ve ücret kriterlerinin de ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Yabancı personele asgari ücret ödenebilir mi?
Ev hizmetleri ve “diğer meslekler” grubundaki işlerde ücret, asgari ücret düzeyinden az olmamak üzere belirlenebilir. Uzmanlık veya ustalık gerektiren işlerde ise ücretin asgari ücretin en az 2 katı olması gerekir.
Kaynaklar: ÇSGB – Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri · 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu. Bilgiler Ekim 2026 itibarıyla derlenmiştir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve Bakanlık kriterleri değişebilir; başvuru öncesinde güncel kuralları resmî kaynaklardan kontrol edin veya bizden destek alın.