Fabrika ve Tekstilde Yabancı Personel: İmalat Sektöründe 5’e 1 İstisnası

Fabrika ve tekstil işletmeleri, nitelikli ara eleman ve üretim personeli bulmakta en çok zorlanan sektörlerin başında geliyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın güncellediği değerlendirme kriterleri, imalat sektörü için 2026’da önemli bir kolaylık getirdi.

Genel kural neydi?

Genel kriterlere göre bilanço esasına tabi işyerlerinde, çalışma izni talep edilen her yabancı için aynı işyerinde en az 5 Türk vatandaşı istihdam edilmesi esastır. Bu kural, birden fazla şubesi veya üretim tesisi olan işletmelerde zaman zaman planlamayı zorlaştırıyordu. Genel kurallar için: Yabancı personel çalıştırma şartları 2026.

İmalat sektöründe yeni uygulama

Bakanlığın kriterlerine göre imalat sektöründe:

• İstihdam kriteri, işletmenin Türkiye genelindeki Türk çalışan sayısı dikkate alınarak uygulanır.
• 31.12.2027 tarihine kadar, şube bazında her 5 Türk vatandaşına karşılık 1 yabancı için yapılan başvurularda istihdam kriteri uygulanmaz.
• Bu düzenleme 03.08.2026 tarihinden itibaren geçerlidir.

Benzer kolaylık tanınan diğer sektörler

Aynı tarihten itibaren benzer bir oran, kümes hayvanları yetiştiriciliği ve geri dönüşüm sektörleri için de uygulanmaktadır. Bu sektörlerde ayrıca, beşten az Türk çalışanı olan işyerlerinde yabancı sayısı Türk çalışan sayısını aşmamak kaydıyla 2 yabancıya kadar istihdam ve mali kriterler uygulanmaz.

Dikkat edilmesi gereken noktalar

1. Mali yeterlilik devam ediyor: Sektörel istisna istihdam kriterine ilişkindir. Ödenmiş sermaye, net satış veya ihracat eşiklerinden birinin karşılanması gerekir.
2. Ücret kriteri: Usta, teknisyen veya uzman olarak çalışacak personelde ücretin asgari ücretin en az 2 katı olması gerekir.
3. Sektör değişikliği kısıtı: Sektörel muafiyetlerle izin alan yabancıların, 6 ay içinde farklı bir işverene ve farklı bir sektöre geçmek için yurt içinden yaptıkları başvurular mücbir sebepler dışında olumsuz değerlendirilir.
4. Süre sınırı: 5’e 1 istisnası 31.12.2027’ye kadar tanınmıştır; uzun vadeli personel planlamanızı bu tarihi göz önüne alarak yapmanızı öneririz.

Fabrika ve tekstil işletmeleri için planlama önerileri

Üretim planınıza göre hangi şubede kaç yabancı personele ihtiyaç duyduğunuzu çıkarmak, istisnadan en verimli şekilde yararlanmanın ilk adımıdır. Vardiya düzeni, pozisyon tanımları ve ücret yapısı baştan netleştirildiğinde başvurular daha hızlı ve sorunsuz ilerler.

TR Danışmanlık olarak fabrika ve tekstil işletmelerine sektörel personel çözümleri ve işveren ihtiyaç analizi sunuyoruz. Şube bazında ihtiyacınızı birlikte değerlendirmek için bizimle iletişime geçin.

Sık sorulan sorular

5’e 1 oranı işletmenin tamamına mı, şubeye mi uygulanır?

Kriterlerde bu oran şube bazında tanımlanmıştır: her şubede, o şubedeki her 5 Türk vatandaşına karşılık 1 yabancı için yapılan başvurularda istihdam kriteri uygulanmaz.

İmalat sektöründeki istisna ne zamana kadar geçerli?

Şube bazındaki 5’e 1 istisnası 31.12.2027 tarihine kadar tanınmıştır ve 03.08.2026 tarihinden itibaren uygulanmaktadır.

İstisnadan yararlanırsam başka şart aranmaz mı?

Hayır. İstisna yalnızca istihdam kriterine ilişkindir; mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin karşılanması gerekmeye devam eder.

Kaynak: ÇSGB – Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri (B-10.A, B-10.B, B-10.C, B-12). Bilgiler Ekim 2026 itibarıyla derlenmiştir.