Türkiye’de yabancılar için verilen çalışma izinlerinin çoğu bir işverene bağlı olarak düzenlenir. Ancak kendi adına ve hesabına mesleki faaliyet yürütmek isteyen yabancılar için Kanun ayrı bir izin türü öngörür: bağımsız çalışma izni.
Bağımsız çalışma izninin temel özellikleri
- Süreli verilir: Bağımsız çalışma izni belirli bir süre için verilir.
- Klasik süre sınırlarına tabi değildir: 6735 sayılı Kanun’a göre bağımsız çalışma izni, bir işverene bağlı izinlerdeki 1-2-3 yıllık süre sınırlamalarına tabi değildir.
- Değerlendirmeye tabidir: Başvurular, yabancının mesleki niteliği ve faaliyetin özellikleri dikkate alınarak değerlendirilir.
Bir işverene bağlı izinden farkları
| Bir işverene bağlı izin | Bağımsız çalışma izni | |
|---|---|---|
| Başvuru | İşveren tarafından | Yabancının kendi faaliyeti için |
| Süre | 1 yıl, uzatmada 2 ve 3 yıl | Süreli; bu sınırlamalara tabi değil |
| İzinsiz çalışma cezası | Yabancıya ve işverene ayrı ayrı | Bağımsız çalışan yabancıya daha yüksek tutarda |
Bildirim yükümlülükleri
Uygulama Yönetmeliği’ne göre bir işverene bağlı olmadan verilen izinlerde, izni etkileyen durumların 15 gün içinde bildirilmesi gerekir. Kanun, bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen bağımsız veya süresiz izinle çalışan yabancılar için idari para cezası öngörür.
Türk vatandaşlarına özgü meslekler
Bazı meslekler, ilgili kanunlarla Türk vatandaşlarına özgülenmiştir. Bu mesleklerde yabancıların bağımsız ya da bir işverene bağlı olarak çalışması mümkün değildir. Faaliyet planlanmadan önce mesleğin bu kapsamda olup olmadığının kontrol edilmesi gerekir.
İşletmeler için anlamı
Bağımsız çalışma izni daha çok serbest meslek veya kendi işini kuran yabancılar içindir. Personel istihdam etmek isteyen işletmeler için doğru yol, genellikle bir işverene bağlı çalışma iznidir: Çalışma izni başvuru rehberi. Şirkete ortak olarak katılacak yabancılar için ise ayrı kriterler bulunur: Şirket ortağı yabancılar için çalışma izni.
Sık sorulan sorular
Bağımsız çalışma izni olan yabancı başka birini çalıştırabilir mi?
Kendi faaliyetinde personel çalıştırmak isteyen yabancı, işveren sıfatıyla genel kurallara tabi olur. Çalıştıracağı yabancı personel için ayrıca çalışma izni alınması gerekir.
Bağımsız çalışma izni ile şirket ortaklığı aynı şey mi?
Hayır. Şirket ortağı yabancılar için Bakanlık kriterlerinde ayrı mali yeterlilik ve istihdam şartları düzenlenmiştir.
İzinsiz bağımsız çalışmanın sonucu nedir?
Kanun, çalışma izni olmadan bağımsız çalışan yabancıya, bir işverene bağlı çalışana göre daha yüksek tutarda idari para cezası öngörür. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.
Kaynaklar: 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu (md. 10, 23) · Uygulama Yönetmeliği (md. 61). Bilgiler Ekim 2026 itibarıyla derlenmiştir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve Bakanlık kriterleri değişebilir; başvuru öncesinde güncel kuralları resmî kaynaklardan kontrol edin veya bizden destek alın.